joomla templates

جمعه, اردیبهشت 05, 1393
Text Size
محصولات پودر گوجه فرنگی


پودر گوجه فرنگی

سالانه میلیون ها دلار ارز جهت واردات موادی شامل: خوراک دام و طیور،انواع پروتئین ها ی مصرفی انسان،دام و طیور و مواد مکمل آن، انواع اسیدهای آمینه و آلی (مثل لیزین،آلانین،سیتریک،لاکتیک،گلوتامیک و...)،انواع مواد شیمیایی (الکل ها،فورفورال،پکتین،استن و ...)، انواع اسانس ها برای مصارف صنایع غذایی و بهداشتی و انواع کاغذ و خمیر آن از کشور خارج می شود. این روند هر ساله سیر صعودی به خود می گیرد.

این مسئله زمانی اهمیت خود را نشان می دهد که بدانیم ضایعات و پسماندهای مزارع در دیگر کشورها منبع اصلی تامین مواد مذکور برای صادرات به ایران و کشورهای مشابه می باشند. بر اساس آمارهای موجود در ایران تقریبا نیمی از محصولات کشاورزی بدون اینکه به مصرف برسد در مراحل مختلف از بین می روند و صنایع تبدیلی موجود در ایران به آن حد از رشد نرسیده که بتواند از تمامی اجزاء یک محصول کشاورزی بهره مناسب و کامل را ببرد گزارشات منتشر شده جهانی نشان می دهد که کار بر روی این زمینه یعنی دستیابی به فرایندهای مقرون به صرفه و قابل انجام جهت بازیافت و فرآوری محصولات جانبی و ضایعات در سالهای اخیر رشد فراوانی داشته است و بی شک در این رابطه علم بیوتکنولوژی نقشی اساسی دارد.

استفاده از ضایعات کشاورزی از نقطه نظر زیستی می تواند تا حدی مشکلات محیط زیست را کم کرده و این روش هر دو موضوع توسعه پایدار یعنی استفاده از منابع تجدید پذیر و سازگاری با محیط زیست را دارا می باشد همچنین اقتصادی ترین روش تولید پروتئین افزودنی به خوراک دام، طیور و آبزیان است. کنسانتره های پروتئینی گیاهی به لحاظ برخوردای از حداقل میزان چربی، بخصوص چربی های اشباع و نیز کلسترول بسیار کم مورد توجه می باشند.

عدم تولید خوراک های مرسوم،یک مانع عمده در توسعه صنعت طیور در بسیاری از نقاط جهان می باشد. این عمل نیاز به جستجوی سریع منابع خوراکی به ویژه محصولات فرعی کشاورزی و صنعتی را باعث شده است. با وجود اینکه اطلاعات قابل توجهی در نوشته ها در مورد تولید و استفاده از چنین منابع خوراکی در دسترس است اما افراد کمی پتانسیل تفاله گوجه فرنگی را به عنوان یک منبع خوراکی برای دام و طیور شناخته اند. هدف از این مطالعه شناخت بهتر خصوصیات شیمیایی و تغذیه ای تفاله گوجه فرنگی و تعیین بهترین نوع مصرف آن (سیلو شده یا خشک شده) در رابطه با عملکرد دام و طیور می باشد.

 

مزیت استفاده از ضایعات کارخانجات رب گوجه فرنگی

تفاله گوجه فرنگی محصول فرعی کارخانجات تولید رب گوجه فرنگی می باشد که بعد از آب گیری و استحصال رب از آن تفاله که شامل پوست، دانه ها و مقداری گوشت میوه گوجه فرنگی می باشد به عنوان ضایعات به دور ریخته می شود. در صورتی که دامدارن با کمبود خوراک دام مواجه هستند استفاده از ابن ضایعات می تواند قدمی مهم در رفع آن و در نتیجه ارزان تر شدن قیمت تمام شده محصولات دامی باشد.

منطقه غرب با داشتن کارخانجات تولید رب گوجه فرنگی یکی از مناطقی است که میزان زیادی از رب گوجه فرنگی مردم کشورمان را تامین می کند. تفاله ای که از این کارخانجات حاصل می شود اغلب استفاده نشده و هدر می رود. به منظور وارد نمودن این ماده مغذی و ارزان قیمت که دارای پروتئین، چربی، مواد معدنی، ویتامین ها و کربوهیدرات ها به میزان زیادی می باشد باید پس از خشک شدن به صورت پودری یا خرده شده به جیره های غذایی دام و طیور وارد شود که در این راستا در هزینه خوراک دام و طیور صرفه جویی به عمل می آید.

مقدار تولید تفاله گوجه فرنگی که از طریق کارخانجات رب گوجه فرنگی ایجاد می شود را می توان جایگزین قسمتی از آرد، جو و کنجاله تخم پنبه در کنسانتره دامی نمود. به طوریکه بر اساس منابع خارجی ارائه شده از سال 1963 میلادی از آن به عنوان یک ماده غذایی پرارزش در تغذیه گوساله های نر پرواری یاد شده است. هدف از استفاده تفاله گوجه فرنگی بیشتر نقش اقتصادی دارد. و تبدیل گوجه فرنگی به تفاله آن (پماک) جریان ابتکاری می باشد.

تفاله گوجه فرنگی (پماک)

گوجه فرنگی حاوی 5، 8-7 درصد ماده خشک می باشد. از گوجه فرنگی محصولات متنوعی به وجود می آید. تفاله گوجه فرنگی یا پماک یکی از این مواد است که از کارخانجات رب سازی به عنوان یک محصول فرعی طی فرایند نمودن گوجه فرنگی به منظور تولید خمیر غلیظ شده، رب، پودر و سس گوجه فرنگی ایجاد می شود. تفاله شامل پوست، دانه ها و نیز مقداری مغز خشک شده گوجه فرنگی می باشد.

میزان تفاله 10-5 درصد وزن گوجه فرنگی را شامل می شود که حاوی پوست، دانه، بافتهای داخلی و آب می باشد. کیفیت مواد مغذی موجود در تفاله تابع فرایند صنعتی آن واریته کشت شده و شرایط محیطی منطقه می باشد. ضمن اینکه باید این نکته را یادآور شویم که معمولا در کارخانجات رب سازی تفاله گوجه به دو صورت دیده می شود. نوع اول پوست با دانه و نوع دوم گوشت با دانه است که نوع اول دارای رطوبت کمتر و پروتئین بیشتری نسبت به نوع دوم می باشد. تفاله تازه به دلیل رطوبت و ترشی بسیار و دانه زیاد در تغذیه می توان استفاده نمود زیرا رطوبت و ترشی زیاد باعث اسهال در دام ها می گردد.

تفاله گوجه فرنگی به علت تولید در ماه های گرم سال و رطوبت بالا و غنی بودن از مواد مغذی مختلف به سرعت کپک می زند و از بین می رود. بنابراین جهت استفاده بهینه آن در تغذیه دام باید به روش های مختلف از جمله خشک نمودن و سیلو کردن آن را حفظ کرد.

ارزش غذایی تفاله گوجه فرنگی

تفاله گوجه فرنگی می تواند به عنوان یک منبع خوب پروتئین برای دام و طیور مصرف گردد.

آنالیز شیمیایی تفاله نشان می دهد که این محصول شامل 25-20 درصد پروتئن خام با 13 درصد لیزین بیشتر از لیزین موجود در پروتئین کنجاله سویا می باشد. این محصول منبع خوب ویتامین های گروه B و یک منبع نسبتا خوب ویتامین های A است. به علاوه مقدار گزانتوفیل موجود در تفاله گوجه فرنگی زیاد بوده و قابل مقایسه با گزانتوفیل موجود در گلوتن ذرت یا پودر یونجه می باشد.

مقدار گزانتوفیل موجود در این تفاله، mg/g240-200 است و از این نظر باعث افزایش کیفیت تخم مرغ و خوشرنگی زرده خواهد شد. افزودن تفاله گوجه فرنگی به جیره طیور از بروز مشکلات هضمی جلوگیری می کند. این عمل را می توان به خاصیت آنتی اکسیدانی تفاله گوجه فرنگی که بهداشت و کیفیت خوراک را بهبود می بخشد نسبت داد. چون تفاله گوجه فرنگی (پماک) حاوی ماده آنتی اکسیدان (لیکوپن و ویتامین E ) است بنابراین وجود آن در جیره طیور نه تنها باعث بالا رفتن کیفیت غذا می شود بلکه از بروز اختلالات گوارشی جلوگیری می کند. آزمایشات نشان داده است جوجه هایی که با این ماده تغذیه شده اند کمتر به اسهال و دیگر اخلالات گوارشی مبتلا شده اند.

تفاله گوجه فرنگی یک منبع غنی از ویتامین E در رژیم غذایی برای جوجه ها می باشد. ثابت شده است که ویتامین E از اکسیداسیون مواد در بافتهای حیوانی جلوگیری می کند. از آنجائیکه اکسیداسیون چربی ها روی دانه گوجه فرنگی دارای 25 درصد روغن (در مقایسه با 25 درصد موجود در تخم پنبه) می باشد. پروتئین مغذی شبیه به کنجاله تخم پنبه است به جز فیبر که در گوجه فرنگی کمی بیشتر از کنجاله پنبه دانه است. همچنین کنجاله دانه گوجه فرنگی دارای مقدار زیادی پروتئین (57،46 درصد)، فیبر خام (25 تا 36 درصد) و نیز اسیدهای آمینه متعددی می باشد.

PH تفاله گوجه فرنگی حدود 2،4 می باشد. وجود PH اسیدی در این محصول عامل موثری در کمک به هضم غذا و فعال سازی اسیدهای آمینه موجود در خوراک دام و طیور است و همچنین باعث افزایش جذب کلسیم و انرژی موجود در پودر گوجه فرنگی حدود 3000 کالری و الیاف خام آن نیز بین 25 تا 36 درصد می باشد.

آنالیز حاصل از تفاله گوجه فرنگی در جدول شماره 1 نشان داده شده است.

آنالیز حاصل از تفاله گوجه فرنگی (درصد)

ماده خشک

پروتئین

چربی

NDF

کلسیم

فسفر

خکستر

PH

ME

(کالری)

5،26

25-20

26،9

59

2،2

7،4

3،4

24،4

3000

عمل آوری و نحوه استفاده از تفاله گوجه فرنگی (پماک)

مطالعات و تحقیقات زیادی برای عمل آوری و قابل استفاده نمودن این ماده در جیره غذایی طیور صورت گرفته و روشهای مختلفی پیشنهاد گردیده است این روشها شامل موارد زیر است.

1-روش حرارتی: در این روش تفاله گوجه فرنگی را به مدت 30 دقیقه در حرارت 121C قرار می دهند.

2-روش عمل آوری توسط اسید: در این روش از محلول اسید کلریدریک (2 درصد) برای مدت 20 ساعت در درجه حرارت اتاق استفاده می گردد.

3- روش غوطه وری در آب: در این روش تفاله گوجه فرنگی به مدت 20 ساعت در آب غوطه ور می شود و به منظور جلوگیری از رشد باکتریها تولوئن به میزان 5،1 سی سی به ازاء هر لیتر آب اضافه می گردد.

4-روش عمل آوری توسط مواد قلیائی: در این روش از هیدرو کسید سدیم (458 درصد) به مدت 24 ساعت استفاده شده سپس توسط اسید کلریدریک مراحل خنثی سازی صورت می پذیرد.

لازم به توضیح است پماکهایی که توسط روشهای غیر حرارتی عمل آوری شده اند ابتدا در درجه حرارت 52 خشک شده بطوری که رطوبت آن به کمتر از 10 درصد می رسد. سپس آسیاب شده و تا میزان 20 درصد به جیره طیور اضافه می گردد.

رنگدانه های تفاله گوجه فرنگی

با توجه به نیاز فراوان کارخانجات تولید مواد غذایی به رنگ های خوراکی و عدم تولید رنگ خوراکی در کشور تولید رنگ خوراکی با کیفیت و قیمت مناسب ضروری است، از طرفی اغلب رنگهای مورد استفاده سنتزی هستند که عوارض و مشکلات فراوانی از جمله مسمومیت غذایی و حساسیت و نیز در دراز مدت باعث ایجاد سرطان در مصرف کننده می شوند. لذا توجه به این معضلات برتری رنگ طبیعی را مشخص می کند.

یکی از روش های مفید تولید رنگهای طبیعی، استخراج رنگ از ضایعات طبیعی است: پوست پرتقال، گل زعفران و تفاله گوجه فرنگی سه منبع ضایعاتی مفید برای حفاظت از محیط زیست هستند. پوست پرتقال حاوی رنگدانه کاروتنوئیدی بوده و به مقدار زیاد از تفاله کارخانجات آبمیوه به دست می آید. گل زعفران نیز حاوی رنگدانه آنتوسیانینی می باشد که این رنگدانه در ZPH مختلف طیف رنگی از قرمز تا بنفش مایل به آبی را ایجاد می کند با این حال در کشور ما بعد از جدا کردن کلاله از زعفران، زایدات با ارزش آن دور ریخته می شود.

گوجه فرنگی دارای دو منبع رنگی است یکی قرمز کریستاله (لیکوپن) و دیگری زرد و بی شکل (کاروتن) که منبع خوب و رنگین برای زرده تخم مرغ است. گوجه فرنگی حتی در حالتی که تغییراتی در آن داده شود برای سلامتی بسیار مفید است. زیرا حاوی مواد شیمیایی آنتی اکسیدانت می باشد که از صدمه رسیدن به سلولها جلوگیری می کند. یکی از این مواد شیمیایی به نام لیکوپن، پیگمان یا رنگدانه ای است که سبب ایجاد رنگ قرمز در گوجه فرنگی می شود. طبق تحقیقات انجام شده خوردن 10 وعده یا بیشتر از گوجه فرنگی یا سس آن تا 45 درصد از بروز سرطان پروستات جلوگیری می کند. لیکوپن رنگدانه با ارزش در تفاله گوجه فرنگی می باشد. روش های گوناگونی برای استخراج لیکوپن از تفاله گوجه فرنگی وجود دارد که روش استخراج با حلال یکی از روشهای مفید برای این منظور است. ناگفته نماند که 72 تا 92 درصد از لیکوپن با پوسته تفاله گوجه فرنگی و پس آب آن مرتبط است.




سامانه پیامک کاسپین

در صورت تمایل به دریافت پیامک  قیمت ها  فرم ذیل را پر کنید.

اجباری *

فیلد نامعتبر می‌باشد (محتوای وارد شده معتبر نمی‌باشد و یا پر کردن فیلد الزامی است)
فیلد نامعتبر می‌باشد (محتوای وارد شده معتبر نمی‌باشد و یا پر کردن فیلد الزامی است)